Gepubliceerd op 20 juli 2017

Emmen bouwt aan een Circulaire Economie (CE)

Ik krijg regelmatig de vraag is CE nu weer een nieuw woord voor duurzaamheid? Nee, dat is het niet. CE gaat echt een stuk verder dan duurzaamheid. Ik heb in 2010 ‘GreenDrinks’ opgezet in Emmen waarbij elke maand een ander bedrijf bezocht wordt en vaak vol trots verteld wordt over duurzaamheid binnen hun bedrijf. Heel positief want je merkt dat er een kentering in denken ontstaat. Steeds meer bedrijven beseffen zich dat ze mee moeten in de ontwikkelingen, maar de aanpak beperkt zich vaak tot (kleine) verbeteringen in de niet-centrale processen, maar de kern van het businessmodel verandert niet. En daar gaat het bij CE juist wel om. Dat vraagt om nieuwe systemen en verdienmodellen; een nieuwe manier van werken waarbij de nadruk op het sluiten van kringlopen en het voorkomen van afval en verspilling ligt.

De transitie van een lineaire economie naar een circulaire is een internationale uitdaging die tegelijkertijd veel kansen met zich meebrengt zoals een schoner milieu, een voorzieningszekerheid van grondstoffen maar vooral ook economische baten; TNO schat in ruim 50.000 banen en 7 miljard euro voor de Nederlandse Economie.

Emmen ziet en pakt haar kansen
Belangrijke pijlers binnen het economisch beleid van de gemeente Emmen zijn een goed en gunstig vestigingsklimaat voor bedrijven, grote concurrentiekracht van bedrijven en het behouden en genereren van werkgelegenheid. Het aanjagen van CE zien we als kans voor een positieve bijdrage aan voornoemde pijlers. Voor de uitwerking van een circulaire economie is een Deltaplan noodzakelijk en uitvoering daarvan vraagt om een minister zei Jan Jonker, hoogleraar Radboud Universiteit. Dat zal niet gelijk aan de orde zijn, maar het vraagt om koplopers en aanjagers in de markt maar zeker ook om initiatief en stimulans vanuit de overheid. We moeten het samen doen. Elke partij heeft immers unieke interventies te bieden.

Goede uitgangspositie Emmen
Emmen heeft een goede uitgangspositie. Het is de grootste industriestad van Noord-Nederland, beschikt over een goede infrastructuur met goede verbindingen naar Oost-Europa en Scandinavië en heeft toonaangevende sectoren in haar gemeente zoals HTSM (hightech systemen & materialen), (groene) chemie, agribusiness en Emmen is een voorname logistieke hotspot. Emmen kan en moet daarom een rol pakken in de regie op grondstoffen. Op dit moment wordt er een grondstofstromenonderzoek uitgevoerd voor de provincies Groningen, Drenthe en een update voor Friesland. Hierin wordt voor een aantal sectoren onderzocht welke waardevolle stofstromen er zijn, wie daar controle over heeft, of ze dus binnen bereik zijn, welke schaal nodig is en welke stakeholders een rol kunnen spelen. Door grondstoffen beschikbaar te maken voor bedrijven die aan business development willen doen of voor (potentiële) start-ups die met rest- en afvalstromen een product willen maken kunnen we als regio werken aan een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor bedrijven.

Wat gebeurt er al in Emmen?
Emmen is in staat iconische projecten te realiseren zoals Wildlands, met staaltjes van circulaire vernieuwing zoals de eerste biocomposietenbrug in de wereld en meer dan 50 procent granulaat toepassing in al het beton van het park. Emmen kan en moet hierop doorpakken. Stenden Hogeschool zet zwaar in op CE binnen de minor Green Logistics en bedrijven haken aan met opdrachten voor studenten op het gebied van CE. Vorig jaar is de Emmense Uitdaging gestart waarin bedrijven naast diensten afgedankte producten beschikbaar stellen aan maatschappelijke organisaties. Verschillende bedrijven zijn actief voor op de golf. Bouwbedrijf Kuipers en Koers en Koenen Bouw onderzoeken de mogelijkheden van respectievelijk biobased en circulair bouwen, Drentea met haar Greenfeeld met duurzame gewassen zet in op testen van grondstoffen en materialen voor hun meubelen, dit alles in samenwerking met onderwijsinstellingen. Area Reiniging zet projecten op waar meerwaarde uit grondstoffen wordt gehaald en waar de onderkant van de arbeidsmarkt in kan participeren. Cumapol (Custom Made Polyester, dus op maat gemaakt polyster) produceert ongeveer 50% van haar polyester op basis van gerecycled materiaal en dient weer als grondstof voor nieuwe plastic toepassingen. Er is een aantal Repaircafés in de wijken van Emmen. De gemeente Emmen heeft een licentie gekocht voor een Reshoringtool. Deze biedt inzicht voor een bedrijf of het terughalen van arbeid uit lagelonenlanden interessant kan zijn in het huidige economische klimaat. De gemeente Emmen biedt de geïnteresseerde bedrijven in Emmen dit inzicht graag aan.

Een aparte alinea verdient de (groene) chemie in Emmen en Zuid-Oost Drenthe. Al jaren wordt gefocust op hightech ontwikkeling van productie van (bio)polymeren, (bio)composieten, vezels en garens. Drenthe is door de EU gekozen als demoregio voor biobased groene chemie. Om die ontwikkelingen te versterken en om nieuwe ondernemers te verbinden hebben de gemeente en de provincie een aanjaagorganisatie in het leven geroepen: Taskforce Groene Chemie. De ondernemers die zich met BBE en Recycling bezig houden hebben zich verenigd in Suspacc (sustainable product and chemicals cluster). Op 23 mei jl. organiseerde Emmen een internationaal event in Brussel om haar eigen innovaties voor het voetlicht te brengen. Specialisten in de biochemie uit alle hoeken van Europa bezochten een workshop, georganiseerd door Emmen. Emmen blinkt erin uit, mede door de succesvolle triple helix aanpak.

Rol van de gemeente
Allemaal hele mooie initiatieven en ontwikkelingen en waarschijnlijk gebeurt er veel meer. Echter, dat overzicht hebben we niet en dat is jammer want één van de meest belangrijke succesfactoren in de CE-transitie is (cross-sectorale) ketensamenwerking gericht op het creëren van meervoudige waarde. De gemeente Emmen is een initiatiefgroep Emmen Circulair gestart met vertegenwoordiging vanuit het bedrijfsleven, onderwijs en de overheid om gezamenlijk een roadmap op te stellen voor de korte en middellange termijn. De gemeente organiseerde al eerder diverse workshops over CE die zeer gewaardeerd zijn en waaruit is gebleken dat bedrijven behoefte hebben aan kennis en contacten in de keten. Ik zie de rol van de overheid met name als aanjager van de dialoog, het creëren van een kennisnetwerk en het creëren van scharrelruimte voor initiatieven uit de samenleving. Daarnaast valt er in het aanbesteden als opdrachtgever nog veel stappen te maken die de CE verder kunnen aanjagen. «

Harriët Hof, Accountmanager Economie met de focus op (groene) chemie en circulaire economie en Gemeente Emmen.

Gemeente Emmen
www.emmen.nl