Gepubliceerd op 17 juli 2017

‘Circulaire economie is een businessmodel voor iedere ondernemer’

Hoe kunnen politici, bestuurders en beleidsmakers het belang van meer duurzaamheid in de samenleving, het genereren van winst uit eigen afval(!) en het stimuleren van de zogenoemde circulaire economie écht onder de aandacht te krijgen? Door het gewoon te doen. Tegelijkertijd werkt het niet om ‘groen denken’ dwingend op te leggen. Wethouder René Peeters uit Almere, met innovatie in zijn portefeuille, is daar helder over: “Ontdek het zelf maar. Je raakt vanzelf overtuigd.”

Een gesprek op basis van vier vragen aan de wethouder en Sabrine Strijbos, Project Manager Circular Economy op de afdeling Economic Affairs van de gemeente Almere.

1. Wat is circulaire economie?
René Peeters: “Circulaire economie is enerzijds het zinvolle, nuttige en vooral profijtvolle hergebruik van materialen. Het gaat dus om het creëren van economische waarde. Daarnaast ben ik ervan overtuigd dat deze wijze van werken leidt tot nieuwe verdienmodellen. Zo hebben wij papier gemaakt van onze waterplanten, dat papier wordt nu vercommercialiseerd door marktpartijen in Almere.”

“Binnen Almere is het onze ambitie om een sociaaleconomische leefbare stad te creëren”

Sabrine Strijbos: “Ik merk dat ondernemers steeds actiever aan de slag gaan met circulaire economie en dat het ook voor hen van (economische) betekenis kan zijn. Zo is begin juni het Grondstoffen Collectief Almere opgericht. Dit is een samenwerking tussen bedrijven, kennisinstellingen en de gemeente Almere, waar we met ruim dertig partijen in projectteams concreet werken aan het opwaarderen van reststromen naar grondstoffen en uiteindelijk tot producten. Bij de ontwikkeling gaan we uit van de vraag uit de markt naar een bepaalde toepassing. Daarnaast willen we weten wat ondernemers voor belemmeringen ervaren. We hebben het met elkaar over de vraag hoe samenwerkingen in de circulaire economie er dan uitzien. En … wat kan een bedrijf doen met zijn bedrijfsafval? Maar, we willen vooral doen. Niet alleen praten. Er zijn convenanten ondertekend. De komende vijf jaar gaan we heel pragmatisch ontwikkelen.”

2. Veel ondernemers lijken alleen over te halen als het hen iets oplevert. Er lijkt niet een directe persoonlijke noodzaak te zijn om door te pakken. Komen duurzaamheidsambities dan ook wel uit het hart van de ondernemer?
René Peeters: “Ondernemers zijn net mensen! Ik zie uiteraard ook die kritische geluiden. Of, dat men de noodzaak er oprecht niet van inziet. Tegelijkertijd zie ik een grote groep ondernemers die het doet vanuit passie en geloof. En zorg over de toekomst. Ze zien dat er steeds meer sectoren ontstaan waarin geld verdiend kan worden met het fenomeen ‘circulaire economie’. Er gaan businessmodellen ontstaan. Er is dus een sterke voorhoede. Natuurlijk kun je critici niet van de één op de andere dag compleet overtuigen. Ik zeg daarom: ontdek het zelf maar. Je raakt vanzelf overtuigd. Wij gaan in ieder geval gewoon door.”

Sabrine Strijbos: “Binnen Almere is het onze ambitie om een sociaaleconomische leefbare stad te creëren. En dat móet! Zeker in een gebied dat gemiddeld meer dan 5 meter onder de zeespiegel leeft. Binnen ons Collectief werken naast start-ups ook grote bedrijven die het potentieel zien van de circulaire economie. Juist díe combinatie is zo interessant. Een nieuw verdienmodel komt alleen tot stand als er in nieuwe ketens wordt samengewerkt en projecten slim worden gecombineerd. Bijvoorbeeld: waarom de bomen die gekapt worden voor de verdubbeling van de A6 versnipperen en verbranden, terwijl het hout gebruikt kan worden voor bijvoorbeeld een voetpad dat nodig is voor de Floriade en het zaagsel gebruikt kan worden om bij te mengen in een biocomposiet? Er is enthousiasme in Almere en ik ben ervan overtuigd dat de hele mindset over slechts een paar jaar nog verder is doorontwikkeld naar méér draagvlak voor circulaire economie en alles wat daarbij hoort.”

3. De gemeente Almere heeft de overkoepelende ambitie ‘Stad zonder Afval 2020’. Wat zijn de doelstellingen?
Met vallen en opstaan worden we wijzer. Wij kunnen dit niet alleen. Daarom hebben we een competitie uitgeschreven waarin we de markt hebben uitgedaagd reststromen uit Almere op te waarderen tot grondstoffen en producten. Hier zijn interessante plannen uitgekomen. De winnaar mag onderhandelen over een geldbedrag dat kan oplopen tot € 3 miljoen! Ze moeten zelf natuurlijk wel het drievoudige investeren. Maar alles met het ultieme doel om de werkgelegenheid, de leefbaarheid en de business gelijkmatig te laten groeien.”

Sabrine Strijbos: “Zo kan er warmte uit het Weerwater gehaald worden waarmee woningen of het Floriadeterrein van duurzame warmte kan worden voorzien. Omdat er nu warmte wordt onttrokken zou het Flevoziekenhuis haar overtollige warmte kunnen lozen op de plas, zodat ze minder koeling hoeft in te zetten. Als het Weerwater wordt uitgebaggerd, heeft de gemeente niet alleen lagere beheerkosten voor wat betreft de waterplanten en blauwalg, we krijgen ook een betere biodiversiteit, de bagger kan worden gebruikt als bouwmateriaal voor de Floriade én we hebben een grotere accu waar we nog meer warmte voor woningen uit kunnen halen. Daar willen we naar toe. Nee … daar móeten we naartoe!”

4. Maak dit alles nu eens sexy! Hoe krijgt Almere de ondernemers écht mee op termijn?
René Peeters: “De gemeente is van het geven van zetjes. Van het stimuleren … Innovatie begint vaak met een overheidsbijdrage. Maar … ondernemers moeten wel hun eigen plan schrijven. Ze moeten aantonen – als ze daarvoor in aanmerking willen komen – dat ze het ook structureel zelf kunnen. Daarom heb ik de competitie Upcycle City uitgeschreven: hoe kun je van stedelijke grondstoffen een verdienmodel maken? Nou, zeg ik dan: beste ondernemers; kom maar op! Je hebt aan ons, bij de gemeente Almere, een bondgenoot. We kunnen samen doorpakken. Ik kan niet wachten!” «

Facebook: Grondstoffen Collectief Almere
www.gca-almere.nl

Tekst: Jerry Helmers / Fotografie: Luuk Gosewehr