Gepubliceerd op 11 december 2019

Duurzame inzetbaarheid wint bij integrale aanpak

HAN Seneca is het expertisecentrum voor sport, arbeid en gezondheid van de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen. Het centrum hanteert een integrale benadering van gezondheidsbevordering met als doel duurzame inzetbaarheid.

HAN Seneca bestaat 25 jaar en is onderdeel van HAN Sport en Bewegen. Het expertisecentrum fungeert als schakel tussen onderwijs, onderzoek en het werkveld. Door deze verbinding kunnen recente inzichten, onder meer verkregen door eigen onderzoek, direct worden geïmplementeerd. Hierdoor wordt de kwaliteit en continuïteit versterkt. HAN Seneca is tevens gecertificeerd als Sport Medisch Adviescentrum.

Annet de Lange, lector HRM bij de faculteit Economie en Management van de HAN, en Vincent Bastiaans, bewegingswetenschapper en coördinator bij HAN Seneca, schetsen wat het expertisecentrum kan betekenen op het gebied van bedrijfsgezondheidszorg. De focus is breed. “We worden in ons land toenemend geconfronteerd met de ‘dubbele vergrijzing’, wat betekent dat we anders moeten omgaan met beschikbare mensen en middelen. We worden steeds ouder en willen en moeten langer doorwerken. Dat kan, als we ervoor zorgen dat we dusdanig fit en gemotiveerd blijven dat we ook daadwerkelijk langer kunnen doorwerken. Vitaliteit en duurzame inzetbaarheid zijn hierbij sleutelbegrippen”, aldus De Lange.

Integrale benadering

Bastiaans: “HAN Seneca gaat uit van een integrale benadering van gezondheid, waarbinnen we wetenschappelijk onderbouwde maatwerkoplossingen aanbieden. Het hangt van de vraag af welke disciplines het team vormen om dat maatwerk te bieden. Dat kunnen voedingsdeskundigen, fysiotherapeuten en bewegingswetenschappers zijn maar ook ergotherapeuten of HRM deskundigen. In totaal kunnen we op dertig verschillende disciplines een beroep doen.”

Voor klanten, merendeels mkb-bedrijven, gemeenten, zorginstellingen en scholen, is de dienstverlening met name gericht op het verbeteren van de gezondheid én de arbeidsprestaties van teams en individuele medewerkers. De Lange: “In feite hebben we het dan over gezondheidsmanagement. Onze metingen, adviezen en begeleiding richten zich op preventie en daarom op het hele personeelsbestand, dus niet alleen op mensen die mogelijk uitvallen of al wegens ziekte thuis zitten. We besteden aandacht aan fysieke gezondheid, zoals voedings- en bewegingsadviezen, maar ook aan zaken die impliciet invloed hebben op de gezondheid van medewerkers, zoals de bedrijfscultuur en de stijl van werken en leidinggeven.”

“In onze optiek is gezondheidsmanagement een instrument ter verbetering van het individuele functioneren van medewerkers. Hierdoor verbeteren ook teamprestaties, wat uiteindelijk leidt naar een hogere productiviteit van de organisatie als geheel.”

Maatwerk

Werkgevers en werknemers willen best invulling geven aan vitaliteit en duurzame inzetbaarheid met gezondheidsmanagement, maar waar te beginnen? “Dat is voor elke organisatie weer anders en dus maatwerk”, aldus Bastiaans. “Ligt de nadruk op de gezondheid en fitheid van medewerkers voor het succes van de organisatie? Dan is een Preventief Medisch Onderzoek (PMO) of health-check een goede start.”

Een PMO brengt de gezondheid van medewerkers in kaart. Door metingen en analyse wordt de gezondheid, fitheid en leefstijl in kaart gebracht. Die metingen hebben een relatie en voorspellende waarde voor de gezondheid en fitheid van de ‘gemeten’ persoon. Ze vormen de basis voor gezondheids- en leefstijladviezen.

Naast de lichamelijke gesteldheid wordt ook de psychosociale gesteldheid in beeld gebracht, denk aan geestelijke belasting en weerbaarheid. Op deze manier ontstaat een zo compleet mogelijk beeld. Op basis hiervan kan de medewerker, het team en de organisatie aan de slag om positieve doelen te bereiken wat betreft duurzame inzetbaarheid en vitaliteit.

Een health-check is een uitgebreide analyse van de gezondheidstoestand, fitheid en leefstijl van de medewerker. Ook hier worden gevalideerde meetinstrumenten gebruikt met parameters die een relatie en/of voorspellende waarde hebben voor de gezondheid en fitheid van een persoon. Primaire doel is hier het motiveren voor een gezonde leefstijl.

Om bedrijven en instellingen praktisch houvast te bieden structureel te werken aan duurzame inzetbaarheid, ontwikkelde HAN Seneca samen met het Nederlands Kennisnetwerk Vitaliteit het programma Integraal Vitaliteitsmanagement (IVM). Het bevat werkwijzen waarmee organisaties zelfstandig aan de slag kunnen.

Gedeeld belang

Vitaliteit en duurzame inzetbaarheid is geen luxe maar noodzaak. Bastiaans: “Kijk eens naar de ontwikkelingen om ons heen. Er is een schreeuwend tekort aan goed personeel. De instroom van jongeren is in een aantal branches ondermaats, zoals in de zorg, de bouw en het onderwijs. Ouderen, mensen met ervaring, gaan met pensioen.

Er vallen gaten omdat er onvoldoende nieuw gekwalificeerd personeel voorhanden is. Goede oudere krachten met kennis en ervaring behouden is daarom noodzakelijk voor organisaties. En het kan, als er tijd en geld is voor goede begeleiding om de geestelijke en lichamelijke gezondheid van de medewerkers op peil te houden.” “Veel bedrijven, zorg- en onderwijsinstellingen staan voor enorme uitdagingen door hun vergrijzende personeelsbestand”, schetst De Lange. “Hier ligt ook een opdracht voor HR- beleid om meer vorm te geven aan werk dat gezond en uitdagend blijft, juist voor oudere werknemers.”

De Lange en Bastiaans zien een gedeeld belang voor werkgevers, werknemers en zelfstandigen in het omarmen van vitaliteit en duurzame inzetbaarheid. Immers alle partijen hebben er baat bij. Voor werkgevers lopen de kosten van verzuim en productieverlies terug. Mensen in loondienst en zelfstandigen zullen meer zelf moeten bepalen wat hen kan helpen om succesvol ouder te worden op hun werk.

Niets doen is geen optie. “Het kan werkgevers op enorme kosten jagen”, zegt De Lange. “Die kunnen tot duizenden euro’s per werknemer oplopen. Zet daar de kosten tegenover om werknemers duurzaam inzetbaar te houden en de afweging is snel gemaakt. Daarnaast zullen vitaliteitsprogramma’s steeds meer een middel worden waarmee organisaties zich onderscheiden als goede werkgever om zo aantrekkelijker te zijn voor potentiële werknemers. Ook zorgverzekeraars gaan kritischer kijken naar hoe bedrijven hun werknemers gezond aan het werk houden.”

Organisaties die gebruik maken van de diensten van HAN Seneca op het gebied van gezondheidsbevordering en duurzame inzetbaarheid zijn verzekerd van een valide en op de laatste wetenschappelijke inzichten gestoelde tests en adviezen. Ze vormen de basis voor verantwoorde vitaliteitsprogramma’s op maat.

Wilt u meer weten over de mogelijkheden die HAN Seneca biedt? Kijk dan op de website of neem telefonisch contact op.

HAN Seneca
Kapittelweg 33, 6525 EN Nijmegen
Telefoon 024 – 353 1262
E-mail seneca@han.nl
www.han.nl/seneca