Gepubliceerd op 7 juli 2020

De waarde van werk

In deze tijd, waarin veel mensen gedwongen thuiszitten terwijl ze liever aan het werk waren, wordt weer duidelijk hoe belangrijk werk is. Als zingeving en als context voor een sociale infrastructuur. De waarde van werk werd onlangs nog eens bevestigd in een rapport van het Sociaal Cultureel Planbureau. Naast de betekenis van werk voor mensen zelf, heeft het ook een belangrijke maatschappelijke waarde. Het SCP berekende dat mensen die werken minder een beroep doen op de geestelijke gezondheidszorg en de WMO. Ook is er minder sprake van criminaliteit. Dit naast de besparingen op uitkeringen en de opbrengst van het werk. Alle reden dus om zoveel mogelijk mensen aan het werk te houden en te krijgen.

Op de arbeidsmarkt is de huidige situatie, zoals de Amerikanen het zouden noemen, een game changer. Tot voor kort was er sprake van een relatief kleine groep werkzoekenden met een grote afstand tot de arbeidsmarkt die veel vacatures kende. De corona-situatie zorgt voor een heel andere balans; veel werkzoekenden met minder afstand tot een arbeidsmarkt met weinig vacatures. De situatie is zo drastisch anders dan bij eerdere crisissen, dat het nu nodig is om goed na te denken wat we anders moeten doen. Los van beleid, los van budgetten, los van ‘zo hebben we het altijd gedaan’.

Dit betekent dat we heel goed moeten kijken waar de arbeidsmarkt nu behoefte aan heeft. We zien een grote vraag in de zorg en ook nog wel in de logistiek. Ook zal er binnenkort echt weer gebouwd moeten worden, willen we de woningmarkt betaalbaar houden. En de energietransitie is nog noodzakelijker. Als we iets van deze crisis leren, is het wel dat je als land niet teveel van anderen afhankelijk moet zijn. Het zou niet raar zijn om een deel van de productie van bijvoorbeeld medicijnen of mondkapjes terug te brengen naar ons eigen land. Dit zijn allemaal sectoren waar straks mensen nodig zijn. Dus hoe zorgen we dat mensen vanuit de horeca, toerisme of detailhandel omgeschoold worden?

We weten dat crisissen komen en ook weer gaan. Dus wanneer er nu veel werkzoekenden zijn, volgt ook weer een periode van krapte. Met andere woorden; hoe overbruggen we die tussentijd? Is er bijvoorbeeld een manier waarop de overheid als tijdelijk werkgever kan functioneren voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt? Zodat werkzoekenden aan de slag kunnen blijven en ervaring opdoen. Om op een later moment weer door te stromen naar de arbeidsmarkt. Dat is voor de maatschappij waarschijnlijk een stuk goedkoper, gezien de vele positieve effecten van werk.

Interessante gedachten om de komende tijd verder uit te werken. Even niet gehinderd door beleid en budgetten, maar passend bij wat nu nodig is. «

Marcel Hielkema // Scalabor // www.scalabor.nl

Onze partners