Deze veelbelovende ontwikkelingen verkleinen de kans op langdurige uitval

Burn-outs blijven stijgen, vooral onder jongvolwassenen. Stressgerelateerd verzuim duurt langer, grijpt dieper in op teams en vergroot de druk op organisaties die al kampen met personeelstekorten. Volgens Dyflexis is een nieuwe aanpak nodig: inzicht in realtime werkdruk, voorspellende modellen die overbelasting vroeg herkennen en roosters die zichzelf aanpassen om uitval te voorkomen. Dyflexis ziet 7 technologieën die de komende jaren een revolutie in burn-outpreventie gaan veroorzaken.

De impact van burn-outs is groot. In de eerste plaats voor de medewerker zelf, maar ook voor de werkgever. Zij krijgen bij burn-outs te maken met kosten die ver buiten de dekking van verzuimverzekeringen vallen. Denk aan bedrijfsartsconsulten, vervanging, productiviteitsverlies en teamdruk door onderbezetting.

Langer en duurder

Stressgerelateerd verzuim duurt bovendien steeds langer. Volgens ArboNed en HumanCapitalCare vallen werknemers met psychische klachten gemiddeld 294 dagen uit. De kosten hiervan lopen snel op. Met gemiddelde verzuimkosten van enkele honderden euro’s per dag kan langdurige uitval tienduizenden euro’s per werknemer kosten.

Volgens Dyflexis wordt burn-outpreventie de komende jaren een datagedreven discipline. “Zolang bedrijven blijven plannen op aanwezigheid in plaats van op belastbaarheid, herstel en teamgezondheid, blijven burn-outs terugkomen”, zegt Bastiaan Schoonhoven, CCO bij Dyflexis. “Technologie maakt het nu mogelijk om druk op tijd te herkennen. Niet achteraf, maar op het moment dat het ontstaat.”

1. Virtuele ontspanning met VR-bril

Met een speciale bril stappen medewerkers kort in een rustgevende omgeving, zoals een bos of strand. Even helemaal uit het werk, zonder de werkplek te verlaten. In de zorg is hier al mee geëxperimenteerd. Na 10 minuten VR-ontspanning daalt stress vaak merkbaar. Deze ‘virtuele mini-breaks’ helpen om spanning sneller af te bouwen, vooral tijdens drukke periodes.

In een onderzoek onder IC-verpleegkundigen bleek dat een korte VR-ervaring van gemiddeld 12 minuten de stress aanzienlijk verlaagde (UMC Utrecht, 2022). Deze vorm van mentale reset maakt het makkelijker om op een gezonde manier door te werken, juist in sectoren met hoge werkdruk.

2. Inzetbaarheid als onderdeel van je planning, niet alleen je bezetting

Steeds meer organisaties verschuiven van plannen op aanwezigheid naar plannen op belastbaarheid. Daarbij wordt niet alleen gekeken of iemand kán werken, maar ook of het op dat moment verstandig is. Slimme planningssystemen houden rekening met herstelperiodes, opeenvolgende zware diensten en de draagkracht van het hele team. Als iemand al een zware week heeft gehad, wordt automatisch gezocht naar betere alternatieven. Zo komt inzetbaarheid op gelijke hoogte met bezetting.

Bij Dyflexis zien ze in de praktijk dat organisaties met datagedreven planning sneller kunnen bijsturen. Door historische én actuele belasting te combineren, ontstaan gezondere roosters die overbelasting actief voorkomen in plaats van alleen achteraf reageren.

3. AI herkent stress aan je stem

Nieuwe software kan stress herkennen aan hoe iemand spreekt. Denk aan toonhoogte, snelheid of kleine trillingen in de stem. AI merkt zo veranderingen op die mensen zelf vaak nog niet voelen. Dat geeft een organisatie de kans om op tijd te ondersteunen, bijvoorbeeld met coaching of rustiger werk. Deze techniek wordt nu al getest in klantenservice en zorg.

Onderzoekers van MIT ontwikkelden AI-modellen die op basis van stemintonatie stress of vermoeidheid detecteren met verrassend hoge nauwkeurigheid (MIT CSAIL, 2021). Dit kan helpen om beginnende overbelasting vroegtijdig te signaleren, zonder extra handelingen of vragenlijsten.

4. Slimme wearables die je stress ook verlagen

Slimme polsbanden meten signalen als hartslag, slaap en herstel. Maar er zijn ook modellen die iets extra’s doen: ze geven zachte trillingen af die je zenuwstelsel helpen ontspannen. Alsof je lichaam het seintje krijgt dat het veilig is om tot rust te komen. Uit onderzoek blijkt dat zulke wearables stress flink kunnen verlagen als je ze dagelijks draagt.

Een voorbeeld is de Apollo Neuro-band, die met trillingen het parasympathisch zenuwstelsel stimuleert. In een studie van de University of Pittsburgh daalde het stressniveau van deelnemers met gemiddeld 40% bij regelmatig gebruik. Zulke wearables maken zelfregulatie makkelijker, ook tijdens werktijd.

5. AI-coach die precies op tijd bijstuurt

Digitale assistenten helpen medewerkers om beter voor zichzelf te zorgen. Niet met algemene tips, maar afgestemd op het gedrag van één persoon. Bijvoorbeeld: een melding om pauze te nemen na een lange focusperiode, of advies om na werktijd los te koppelen. Deze AI-coaches geven een duwtje in de goede richting, op het juiste moment. Zonder te pushen.

De kracht zit in persoonlijke timing. AI-platforms kunnen via machine learning patronen herkennen in digitale werkgewoontes. Zo kan de AI bijvoorbeeld adviseren om een drukke week af te sluiten met herstel, nog voordat iemand zelf beseft dat het nodig is.

6. Een kantoor dat zich aanpast aan jou

In slimme gebouwen passen licht, geluid en temperatuur zich automatisch aan. De verlichting wordt bijvoorbeeld zachter in de middag, of de ruimte wordt stiller bij veel concentratiewerk. Sensoren meten hoe druk het ergens is, of hoe warm. Dat helpt om vermoeidheid en prikkels te verminderen. De werkomgeving denkt als het ware met je mee.

Het Fraunhofer Institute in Duitsland ontwikkelt zulke ‘responsive offices’. Zij koppelen sensoren aan AI om werkomgevingen in realtime aan te passen aan comfort én prestatie. Het resultaat: minder afleiding, betere focus en meer herstel tijdens de werkdag.

7. Je brein trainen om beter met druk om te gaan

Bij neurofeedback leren medewerkers hun eigen hersensignalen te herkennen en sturen. Met een soort headset zie je op een scherm hoe je brein reageert op stress. Door te oefenen met ademhaling of focus kun je die signalen positief beïnvloeden. Uit proeven blijkt dat mensen daardoor langdurig veerkrachtiger worden.

In een studie van de Universiteit Twente bleek dat deelnemers na tien sessies neurofeedback een duidelijke daling in burn-outklachten rapporteerden. Zelfs maanden later bleven de positieve effecten zichtbaar. Deze methode zit nog in de pilotfase, maar heeft veel potentie als mentale trainingstool.

Nu investeren betekent straks verschil maken

Voor Dyflexis is de richting duidelijk: organisaties moeten zich voorbereiden op een tijd waarin teamgezondheid net zo datagedreven wordt als finance of logistiek. Dat begint met het verzamelen van goede gegevens over werkdruk, herstel en inzetbaarheid. Maar vooral: die ook echt gebruiken in de dagelijkse praktijk.

“Over een paar jaar kijken we terug en vragen we ons af waarom we burn-outs ooit zagen als iets dat ons ‘overkwam’”, zegt Schoonhoven, CCO bij Dyflexis. “Technologie maakt het mogelijk om druk op het moment zelf te herkennen en weg te nemen. Organisaties die dat nu al omarmen, creëren een werkcultuur waarin uitval de uitzondering wordt in plaats van de regel.”