Gepubliceerd op 23 juni 2020

21% daling van vacatures in eerste kwartaal van 2020

In het eerste kwartaal van 2020 waren er 60.000 vacatures minder te zien dan in het voorafgaande periode, blijkt uit cijfers van het CBS. Een afname van maar liefst 21%. De meest significante overheidsmaatregelen tegen de verspreiding van het coronavirus zijn in de tweede helft van maart gaan gelden. Dit maakt het extra beduidend dat er aan het eind van het eerste kwartaal al een impact op het landelijke vacatureaanbod te zien was.

Volgens het CBS is dit de sterkste afname van vacatures die ooit is gemeten. Dit heeft zijn impact op de spanning op de arbeidsmarkt: het eerste kwartaal van 2020 waren er gemiddeld 82 vacatures per 100 werklozen beschikbaar. Eind 2019 waren dat er nog 91.

Een positieve noot is de sterke daling van het aantal langdurig werklozen: personen die al een jaar of langer op zoek zijn naar werk. Het eerste kwartaal van 2019 stond dit aantal op 108.000, maar een jaar later is dit getal met maar liefst 22% verminderd. Hiervan zijn het grootste aantal 45-plussers.

Groei en uitdagingen bij zelfstandigen

De mogelijkheden voor zelfstandigen leken in het eerste kwartaal van 2020 enkel groter te worden, maar zij staan voor uitdagingen uit andere hoek. Het aantal banen voor zelfstandigen groeide maar liefst met 10,6% en kwam hiermee uit op 208 duizend. Een trend die sinds jaren te zien is, maar rond de eerste coronamaatregelen nog niet getemperd werd.

Daarentegen komen veel zelfstandigen niet meer in aanmerking voor overheidssteun of een bijstandsuitkering. De initiële overbruggingsregeling, één van de overheidsmaatregelen dat het teruggelopen loon aanvult tot het minimumloon, werd in Amsterdam alleen al door 41.000 zelfstandigen gebruikt. Deze regeling is verlengd tot eind september, maar met nieuwe restricties. Als hun partner een inkomen heeft, komen zelfstandigen hier niet meer voor in aanmerking, maar ook niet voor een bijstandsuitkering. Ook zzp’ers met een koophuis krijgen niets.

Blik op de toekomst

Zolang de exacte impact van de coronacrisis in veel branches te raden valt, lijkt het bij veel organisaties lastig een inschatting van de personeelsbehoefte te maken voor de komende periode. Een oplossing is om juist nu ondersteuning van flexkrachten te zoeken. Vacatures worden (veelal tijdelijk) ingevuld via gespecialiseerde uitzendbureaus om zo niet in flexibiliteit in te leveren. Eind maart was dit al te zien voor het vervullen van de plotselinge piek in logistieke vacatures. De inzet van flexpersoneel biedt ook opties in branches zoals de horeca en zorg, waarbij de impact van een tweede ziektegolf nog onvoorspelbaar is.

Nieuwe cijfers voor het tweede kwartaal zijn bij het CBS nog niet bekend. Doordat de strengste handhaving van coronamaatregelen gedurende die periode heeft plaatsgevonden, rest de vraag waar in dit rapport de grootste wijzigingen zullen zitten.

Onze partners