Steigers zijn decennialang de standaard geweest voor hoogtewerk in bouw, industrie en onderhoud. De afgelopen jaren zien we echter dat een toenemend aantal bedrijven deze automatische keuze heroverweegt. De reden is helder: een grondige analyse van kosten, tijd en operationele impact toont dat alternatieven in specifieke situaties aanzienlijke voordelen bieden. Dit artikel analyseert waarom en wanneer bedrijven kiezen voor andere toegangsmethoden.

De kostenstructuur van steigers

De werkelijke kosten van steigers reiken verder dan de offerte voor materiaal en montage. Een volledige kostenanalyse omvat verschillende componenten die gezamenlijk het totaalplaatje bepalen.

Directe kosten bestaan uit materiaalhuur, waarbij de prijs varieert afhankelijk van hoogte, complexiteit en huurduur. Daarnaast komen de arbeidskosten voor opbouw en afbouw, plus transport van materiaal naar de locatie. Deze kosten zijn zichtbaar en worden doorgaans in offertes opgenomen.

Indirecte kosten worden vaak onderschat of over het hoofd gezien. Vergunningskosten voor openbare ruimte of specifieke locaties kunnen aanzienlijk zijn. Het ruimtebeslag op een locatie heeft impact op parkeerplaatsen, toegangswegen of operationele ruimte. De voorbereidingstijd voor planning, organisatie en coördinatie kost menskracht. Verzekeringen en aansprakelijkheid vormen een extra kostenpost. Bij bedrijven met actieve productie kan installatie van steigers leiden tot tijdelijke productiestops of -beperkingen.

Vergelijkende analyses tonen dat alternatieve methoden in specifieke scenario's kostenbesparingen van 40-60% kunnen realiseren. Dit verschil ontstaat voornamelijk door reductie van indirecte kosten en kortere project doorlooptijd.

Tijdsfactor en operationele impact

De tijdlijn van steigerbouw omvat meerdere fasen die elk tijd kosten. De planningsfase vereist coördinatie tussen verschillende partijen en het verkrijgen van vergunningen. Transport en levering van materiaal nemen doorgaans meerdere dagen in beslag. De opbouwtijd varieert van enkele dagen tot twee weken, afhankelijk van complexiteit en hoogte. Na voltooiing van het eigenlijke werk volgt afbouw, wat opnieuw twee tot vier dagen kan duren.

Voor bedrijven met kritische operaties heeft deze doorlooptijd directe financiële consequenties. Productiebedrijven waar continue operatie essentieel is, kunnen niet altijd weken wachten op toegang. Seizoensgebonden werkzaamheden in bijvoorbeeld de landbouw of buitenwerkzaamheden hebben strikte tijdsvensters. Acute onderhoudsituaties vereisen snelle interventie om verdere schade te voorkomen.

Alternatieve toegangsmethoden kunnen deze doorlooptijd reduceren met 70-80%. Waar een steigerproject drie weken planning en installatie vergt, kunnen andere methoden binnen enkele dagen operationeel zijn. Voor bedrijven waar elke dag telt, is dit tijdsvoordeel een cruciale factor in de besluitvorming.

Locatie-beperkingen

Niet elke locatie leent zich voor traditionele steigers. Fysieke omstandigheden kunnen installatie bemoeilijken of onmogelijk maken. Fysieke beperkingen omvatten beperkte toegang tot de locatie, bijvoorbeeld in smalle straten of binnenterreinen. Ongelijke of zachte ondergrond biedt onvoldoende draagkracht voor steigerpoten. Bestaande obstakels zoals leidingen, kabels of andere infrastructuur kunnen plaatsing compliceren. In stedelijke omgevingen kunnen hoogte-restricties of regelgeving installatie beperken.

Operationele beperkingen spelen een rol in actieve productieomgevingen waar ruimtebeslag minimaal moet zijn. Locaties waar verkeersdoorstroming gewaarborgd moet blijven, zoals bij logistieke centra, kunnen geen grote steigerconstructies accommoderen. Historische gebouwen hebben vaak strikte voorschriften over aanhechtingen en bescherming. Offshore platforms, windturbines of andere remote locaties maken traditionele steigers logistiek complex en kostbaar.

In deze situaties bieden alternatieve methoden voor moeilijk bereikbare locaties een praktische oplossing zonder de genoemde beperkingen.

Beschikbare alternatieven

Verschillende toegangsmethoden zijn beschikbaar als alternatief voor steigers, elk met specifieke toepassingsgebieden.

Rope access maakt gebruik van touwtechniek volgens internationale IRATA (Industrial Rope Access Trade Association) of FISAT (Federation of International Safety at Height) standaarden. Deze methode vereist minimale infrastructuur en biedt flexibele toegang tot complexe structuren. Technici werken met gecertificeerde apparatuur en strikte veiligheidsprotocollen.

Hoogwerkers in verschillende configuraties kunnen voor specifieke situaties effectief zijn, hoewel ze meer ruimte en voorbereiding vereisen dan rope access. Hybride oplossingen combineren soms meerdere methoden afhankelijk van projectspecifieke eisen.

Deze alternatieven zijn met name geschikt voor korte interventies waar snelle toegang vereist is, inspecties en audits die geen langdurige aanwezigheid vereisen, locaties met fysieke toegangsbeperkingen, en projecten waar minimale verstoring van de omgeving cruciaal is.

De methode elimineert wachttijden voor levering van materiaal en installatie. Er is geen ruimtebeslag op locatie nodig. Mobilisatie kan binnen 24-48 uur gerealiseerd worden. De voetafdruk is minimaal, wat relevant is voor milieu-impact en duurzaamheid.

Concreet voorbeeld: reiniging en onderhoud in een fabriek

Bij fabrieken waar tanks, pijpleidingen of machines op lastige plekken onderhouden of gereinigd moeten worden, kan het opbouwen van steigers weken duren. Gedurende deze tijd ligt vaak een deel van de productie stil, wat direct financiële impact heeft. Rope access-technici daarentegen kunnen met minimale voorbereiding en gecertificeerde touwsystemen vrijwel direct aan de slag, terwijl de productie doorgaans gewoon door kan draaien. Dit bespaart niet alleen tijd, maar minimaliseert ook operationele verstoring en maakt onderhoud efficiënter en kosteneffectiever!

Wanneer steigers de juiste keuze blijven

Ondanks de voordelen van alternatieven blijven steigers in bepaalde scenario's de meest geschikte optie. Een genuanceerde beoordeling per project is essentieel.

Steigers zijn de voorkeursoptie bij langdurige projecten van meerdere weken tot maanden waar continue toegang noodzakelijk is. Werkzaamheden met zwaar materiaal of uitrusting die een stabiel werkplatform vereisen, zijn gebaat bij steigers. Wanneer grote teams simultaan op dezelfde hoogte moeten werken, bieden steigers de benodigde capaciteit. Nieuwbouwprojecten waar gedurende de gehele bouwfase toegang vereist is, rechtvaardigen de initiële investering in steigerbouw. Specifieke veiligheidsvoorschriften of projecteisen kunnen steigers verplicht stellen.

De beslissing moet gebaseerd zijn op een objectieve analyse van projectkenmerken, niet op gewoonte of veronderstelling.

Markttrend

De markt voor alternatieve toegangsmethoden, met name rope access, vertoont substantiële groei. Deze ontwikkeling weerspiegelt een bredere heroverweging van traditionele werkmethoden in hoogtewerk.

Adoptie per sector is het meest zichtbaar in de energiesector, waar windturbine-onderhoud en offshore installaties routinematig gebruikmaken van rope access. Industriële inspectie heeft alternatieve methoden omarmd voor efficiënte audits van tanks, silo's en procesinstallaties. Infrastructuuronderhoud, van bruggen tot telecommasten, integreren deze methoden steeds meer in standaard onderhoudsprotocollen.

De onderliggende motivaties voor deze trend zijn divers. Kostenoptimalisatie blijft een belangrijke beweegreden in een competitieve markt. Operationele druk en de wens voor efficiëntie stimuleren de adoptie van snellere werkmethoden. Ook duurzaamheidsoverwegingen, zoals verminderd materiaalgebruik, transport en CO2-uitstoot, beïnvloeden de keuze voor alternatieve toegangsmethoden. Ten slotte hebben technologische vooruitgang in veiligheidsapparatuur en protocollen rope access veiliger en toegankelijker gemaakt, wat het vertrouwen in deze methoden vergroot.

De professionalisering van de sector, met gecertificeerde training en internationale standaarden, heeft vertrouwen in alternatieve methoden vergroot. Bedrijven die aanvankelijk sceptisch waren, integreren na positieve ervaringen deze methoden in hun standaardoperaties.