Steeds vaker komen ondernemers bij aanbestedingen of opdrachten van gemeenten en grote organisaties een term tegen die steeds belangrijker wordt: de volledige SROI-verplichting. Waar Social Return on Investment vroeger vooral werd gezien als een administratieve eis bij publieke opdrachten, groeit het nu uit tot een instrument dat bedrijven helpt om maatschappelijke waarde te creëren.

Voor ondernemers betekent dit dat een deel van de opdrachtwaarde moet worden ingezet om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt kansen te geven. Dat kan op verschillende manieren. Denk aan het creëren van werkplekken, het aanbieden van leertrajecten of het inkopen van diensten bij sociale ondernemingen.

Wat ooit begon als een verplichting in aanbestedingen, ontwikkelt zich steeds vaker tot een kans voor bedrijven om hun maatschappelijke rol zichtbaar te maken.

Wat betekent een volledige SROI-verplichting?

SROI staat voor Social Return on Investment. Het principe is eenvoudig: een opdrachtgever wil dat een deel van de economische waarde van een project terugvloeit naar de samenleving.

Bij een volledige SROI-verplichting betekent dit dat de afgesproken social return volledig moet worden ingevuld. In veel aanbestedingen gaat het bijvoorbeeld om een percentage van de opdrachtsom dat besteed moet worden aan sociale impact.

Dat kan bijvoorbeeld bestaan uit:

  • het aannemen van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt
  • het bieden van stage- of leerwerkplekken
  • het samenwerken met sociale ondernemingen
  • het inkopen van diensten bij organisaties die mensen begeleiden naar werk

De exacte invulling verschilt per opdrachtgever en per project, maar het doel is altijd hetzelfde: economische activiteit koppelen aan maatschappelijke vooruitgang.

Waarom opdrachtgevers steeds vaker SROI eisen

Overheden en grote organisaties hebben steeds meer aandacht voor maatschappelijk verantwoord ondernemen. Bij aanbestedingen wordt daarom niet alleen gekeken naar prijs en kwaliteit, maar ook naar maatschappelijke impact.

SROI helpt daarbij op drie manieren.

Ten eerste stimuleert het werkgelegenheid voor mensen die moeilijker toegang hebben tot de arbeidsmarkt. Denk aan langdurig werkzoekenden, jongeren zonder startkwalificatie of mensen met een arbeidsbeperking.

Ten tweede zorgt het ervoor dat bedrijven actief bijdragen aan inclusieve groei. Economische ontwikkeling wordt zo niet alleen een kwestie van winst, maar ook van kansen creëren.

Ten derde helpt het opdrachtgevers om hun eigen duurzaamheids- en maatschappelijke doelstellingen te behalen.

Van verplichting naar kans voor ondernemers

Voor veel ondernemers voelt SROI in eerste instantie als een verplichting die extra organisatie vraagt. Toch blijkt in de praktijk dat bedrijven die hier strategisch mee omgaan er juist voordeel uit kunnen halen.

Door samen te werken met sociale organisaties of opleidingsinitiatieven ontstaat vaak toegang tot gemotiveerde medewerkers. Veel bedrijven ontdekken dat deze werknemers juist extra betrokken en loyaal zijn.

Daarnaast versterkt het de reputatie van een bedrijf. In een tijd waarin opdrachtgevers steeds vaker kijken naar duurzaamheid en maatschappelijke waarde, kan een goed ingevulde SROI-strategie een belangrijke factor zijn bij het winnen van nieuwe opdrachten.

Steeds meer organisaties zien SROI daarom niet als een losse verplichting, maar als onderdeel van hun bredere strategie rondom maatschappelijk verantwoord ondernemen.

Praktische manieren om SROI in te vullen

Een volledige SROI-verplichting hoeft niet ingewikkeld te zijn wanneer ondernemers tijdig nadenken over de invulling. Er zijn verschillende routes mogelijk.

Een veelgebruikte optie is het creëren van werkplekken voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Dit kan gaan om tijdelijke projectfuncties, maar ook om structurele banen.

Een andere mogelijkheid is het aanbieden van leerwerkplekken. Hiermee krijgen jongeren of zij-instromers de kans om werkervaring op te doen terwijl zij een opleiding volgen.

Daarnaast kiezen sommige bedrijven ervoor om samen te werken met sociale ondernemingen of werkbedrijven. Door diensten of producten bij deze organisaties in te kopen, wordt indirect invulling gegeven aan de SROI-verplichting.

In sommige gevallen wordt ook gekozen voor begeleidingstrajecten waarbij mensen worden geholpen bij hun terugkeer naar werk.

SROI als onderdeel van modern ondernemerschap

De rol van bedrijven in de samenleving verandert. Waar ondernemerschap vroeger vooral draaide om economische groei, verwachten opdrachtgevers en consumenten tegenwoordig ook maatschappelijke betrokkenheid.

SROI past in die ontwikkeling. Het maakt zichtbaar dat bedrijven niet alleen waarde creëren voor aandeelhouders, maar ook voor de samenleving.

Voor ondernemers die regelmatig werken met overheden of grote opdrachtgevers wordt het bovendien steeds belangrijker om ervaring op te bouwen met social return. Organisaties die aantoonbaar maatschappelijke impact realiseren, hebben vaak een sterke positie bij toekomstige aanbestedingen.

De toekomst van SROI

De verwachting is dat SROI in de komende jaren alleen maar belangrijker wordt. Overheden, provincies en gemeenten zetten steeds vaker in op aanbestedingen waarin maatschappelijke waarde centraal staat.

Ook binnen het bedrijfsleven groeit de aandacht voor inclusieve arbeidsmarkten en duurzame groei. Hierdoor verschuift de rol van SROI langzaam van verplicht onderdeel van een aanbesteding naar een structureel onderdeel van modern ondernemerschap.

Bedrijven die hier nu al actief mee aan de slag gaan, bouwen niet alleen aan hun reputatie, maar ook aan een organisatie die toekomstbestendig is.

Een volledige SROI-verplichting hoeft daarom geen administratieve last te zijn. Voor ondernemers die het goed aanpakken, kan het juist een kans zijn om impact te maken, nieuwe talenten te ontdekken en tegelijkertijd hun positie in de markt te versterken.