Papier en karton lijken eenvoudig te recyclen. Toch gaat het in bedrijven vaak mis. Er belandt plastic bij papier of het papier wordt nat. Soms zitten er etensresten in een doos. Dan kan een deel niet goed worden verwerkt. Schoon en droog papier is daarom de basis voor goede recycling. Milieu Centraal zegt ook dat vies papier en karton niet bij het oud papier horen. Vet maakt vezels namelijk onbruikbaar voor recycling.

Waarom dit een slimme stap is voor je bedrijf

Veel bedrijven willen duurzamer werken, maar zoeken naar iets dat snel helpt. Beter papier scheiden is zo’n stap. Het is duidelijk, meetbaar en vaak goedkoop om mee te starten. Daarnaast helpt het bij milieudoelen rond afval en CO₂. In Nederland wordt oud papier al veel gebruikt als grondstof. Zo bestond in 2024 ruim 87% van het nieuwe papier en karton uit oud papier. Dat laat zien dat de keten werkt. Maar die keten vraagt om goede kwaliteit.

Ook in Europa blijft papierrecycling belangrijk. In 2023 werd 79,3% van het papier en karton dat in Europa werd gebruikt, gerecycled. Dat is veel, maar het kan alleen zo blijven met goede inzameling. Slechte scheiding maakt recycling duurder en lastiger. Daarnaast komen er strengere regels voor verpakkingen. De EU wil namelijk dat alle verpakkingen in 2030 recyclebaar zijn. Bedrijven die nu al verbeteringen invoeren, lopen straks minder achter de feiten aan.

Waarom beter scheiden ook geld oplevert

Restafval is meestal de duurste afvalstroom. Papier en karton kun je vaak goedkoper apart laten ophalen. Soms levert het zelfs iets op, afhankelijk van het contract en de kwaliteit. Het grootste verschil zit in vervuiling. Dat betekent dat er spullen tussen zitten die er niet thuishoren. Denk aan folie, piepschuim, koffiebekers en etensresten. Als die spullen vaak erin voorkomen, dan kan een inzamelaar partijen afkeuren. Dan betaal je alsnog voor restafval in plaats van voor oud papier.

Eerst snappen wat er gebeurt

Veel bedrijven starten met extra afvalbakken en posters met uitleg. Dat helpt soms, maar niet altijd. Medewerkers kiezen vaak voor de makkelijkste route. Daarom werkt een aanpak in stappen beter. Je kijkt eerst waar het misgaat. Daarna maak je het makkelijk om het goed te doen. Tot slot hou je de kwaliteit vast met simpele afspraken. Hieronder staan die stappen, met voorbeelden uit de praktijk.

Stap 1: breng je papierstromen simpel in kaart

Loop één keer door het gebouw en het magazijn. Kijk waar papier en karton afval ontstaat, bijvoorbeeld bij printers, balies, inpaktafels en de kantine. Noteer ook waar papier nat of vies kan worden. Maak foto’s van typische fouten als dat kan. Een korte inventarisatie van een week geeft al snel veel inzicht. Bekijk ook eens goed welke verpakkingen je als ondernemer écht nodig hebt.

Stap 2: zet bakken neer op de juiste plek

Een papierbak werkt alleen als hij dichtbij staat. Plaats bakken bij printers en bij plekken met veel dozen. Zet ook een aparte bak bij de koffiehoek, maar niet te dicht bij het eten. In de kantine gaat het vaak fout doordat sauzen en etensresten bij het oud papier terechtkomen. Maak daar het onderscheid tussen restafval en oud papier dus extra duidelijk. Kies in het hele bedrijf voor dezelfde kleuren en dezelfde stickers per afvalstroom. Dat voorkomt twijfel en discussie.

Stap 3: maak ’schoon en droog’ de hoofdregel

Dit is de belangrijkste afspraak van allemaal. Papier moet schoon zijn en het moet droog blijven. Leg uit wat schoon betekent in jullie bedrijf. Een doos met veel etensresten hoort niet bij papier. Een licht vlekje kan soms nog, maar wees liever streng. Vies papier maakt de hele papierbak minder waard. Maak ook een plek voor karton dat nat kan worden, zoals bij een laadperron. Zet daar een afgesloten container of een droge opslag neer.

Stap 4: voorkom papierafval waar het kan

Beter scheiden is goed, maar minder afval maken is nog beter. Stel printers standaard in op dubbelzijdig printen. Stimuleer digitaal tekenen van formulieren. Kijk ook naar verpakkingen die binnenkomen. Vraag leveranciers om minder opvulmateriaal en minder tape als dat mogelijk is. Kies waar mogelijk voor dozen die je kunt hergebruiken. Dit past bij de koers die de EU wil varen, waarin recyclebare en herbruikbare materialen steeds belangrijker worden.

Stap 5: maak het een gewoon werkproces

Kies iemand die de papierkwaliteit in de gaten houdt. Dat kan facilitair zijn of een teamleider per afdeling. Laat die persoon een keer per week kort kijken in de bakken. Dat hoeft maar twee minuten te duren. Deel daarna één simpele tip met het team. Houd het luchtig en duidelijk, zonder schuldgevoel. Mensen doen het beter als het makkelijk blijft.

Betrek ook je omgeving

Duurzaamheid werkt beter als het dichtbij komt. Sommige bedrijven koppelen hun plan aan een lokaal plan van de buurt of gemeente. Dan wordt het geen intern project, maar iets dat meerdere lokale organisaties samen oppakken. Denk aan lokale initiatieven, zoals papier afval scheiden in Echt. Zo creëer je een samenhorigheidsgevoel in de buurt, waarbij iedereen aan hetzelfde doel werkt.

Wat je meet, kun je verbeteren

Kies drie simpele dingen om elke maand te meten. Kijk hoeveel papier en karton je apart laat ophalen. En kijk ook hoeveel restafval je nog overhoudt. Controleer daarnaast of er vaak verkeerde spullen in de papierbak zitten. Geef dat een score, zoals groen, oranje of rood. Zo zie je meteen wat beter gaat en wat nog aandacht nodig heeft.

Veelgemaakte fouten die je makkelijk voorkomt

De eerste fout is te veel soorten afval in één bak gooien. Dat lijkt handig, maar het maakt scheiden moeilijk. De tweede fout is bakken neerzetten zonder uitleg erbij. Nieuwe collega’s weten dan vaak niet wat de bedoeling is. De derde fout is karton buiten laten staan in de regen. Nat karton levert veel problemen op in de verwerking.

Papierrecycling verbeteren is een simpele en sterke stap richting duurzaam ondernemen. Je krijgt minder restafval, wat resulteert in lagere kosten. Ook help je de kringloop van papier en karton beter te maken. Nederland laat al zien dat oud papier een grote rol speelt in het maken van nieuw papier. Begin klein, werk in stappen en maak het makkelijk voor iedereen. Dan wordt goed scheiden snel normaal gedrag.

Lees ook: ‘’Subsidies aanvragen voor energie-innovatie’’