Steeds meer ondernemers beseffen dat digitalisering en AI geen ‘nice to have’ meer zijn, maar een noodzakelijk onderdeel van hun bedrijfsvoering. Niet om medewerkers te vervangen, maar om tijd te winnen, klanten beter te helpen en professioneler zichtbaar te zijn. Toch komt het er in veel bedrijven niet van. Te druk. Te veel tools. Te weinig duidelijkheid.

Uit recent onderzoek van team.blue onder ruim 8.200 Europese ondernemers, zzp-ers en freelancers en gevestigde bedrijven blijkt dat het MKB vol ambitie zit, maar moeite heeft om die om te zetten in actie. Niet omdat ondernemers niet willen, maar omdat ze – heel herkenbaar – vastlopen in tijdgebrek, keuzestress en gebrek aan begeleiding. Samen geven zij een realistisch beeld van waar Europese bedrijven nu staan in hun digitale ontwikkeling én welke twijfels en verwachtingen er leven rondom AI en automatisering. In dit artikel bespreken we de meest effectieve aanpak om als MKB-bedrijf wél stappen te zetten met digitalisering en AI.

Wél willen digitaliseren, maar verdwalen in de mogelijkheden

Vrijwel alle ondernemers hebben de digitale basis op orde: een website, social media, cloudopslag. Maar echte verdieping blijft uit. Veel bedrijven zien hun website vooral als ‘professioneel visitekaartje’, niet als kanaal om actief klanten te werven of te bedienen.

En AI? Tegelijkertijd zie je een belangrijk spanningsveld: ondernemers wíllen AI graag gebruiken, maar maken zich zorgen over digitale veiligheid en betrouwbaarheid. Veel bedrijven twijfelen of hun data wel goed beschermd is, of AI-oplossingen voldoende transparant zijn en of ze kunnen vertrouwen op de uitkomsten. Dat remt adoptie – niet omdat ondernemers geen toekomst zien in AI, maar omdat ze het veilig en verantwoord willen doen. Ongeveer één op de vijf bedrijven gebruikt AI inmiddels regelmatig, maar een kwart zegt eerlijk: “Ik weet niet waar ik moet beginnen.” Dat komt zelden door gebrek aan motivatie. Ondernemers struikelen vooral over drie drempels: ze weten niet welke tools ze moeten kiezen (30%), ze missen kennis om ermee te werken (26%) en één op de vijf heeft simpelweg geen tijd om zich erin te verdiepen.

Vooral kleinere bedrijven voelen die druk. Zelfstandigen geven hun vertrouwen in digitale tools een magere 6 uit 10, vooral omdat elke minuut die ze investeren, direct ten koste gaat van iets anders. Tegelijkertijd zien veel ondernemers de voordelen van AI duidelijk. De meerderheid verwacht dat AI hen concurrerender maakt, en meer dan de helft denkt dat AI vooral de aard van werk verandert – niet dat banen verdwijnen.

De rode draad: ondernemers zoeken vooral rust, overzicht en praktische begeleiding.

Praktische stappen die passen bij het MKB

De vraag is dus niet óf ondernemers willen digitaliseren, maar hóe ze dit op een behapbare manier kunnen doen. Geen grootse transformatieprojecten, maar concrete stappen die direct resultaat opleveren.

Begin klein: één taak automatiseren geeft meteen lucht

AI wordt vooral gewaardeerd voor contentcreatie, administratie en leren – precies de taken die vaak ’s avonds laat nog op het to-do-lijstje staan. Door klein te beginnen, bijvoorbeeld door AI eerste concepten van social posts te laten maken, offertes of e-mails te laten voorbewerken of checklists en planningen te laten genereren, ontstaat meteen ruimte. De investering is laag, de drempel minimaal en het effect direct merkbaar.

Bouw je digitale basis rustig uit

Veel bedrijven hebben wel een website, maar zetten die niet strategisch in. Dat is een gemiste kans, want een goede digitale basis maakt elke volgende stap eenvoudiger. Die basis hoeft niet ingewikkeld te zijn: zorg dat je belangrijkste diensten helder op de homepage staan, maak de weg naar contact zo eenvoudig mogelijk (bijvoorbeeld via een formulier of WhatsApp-knop), en werk je site regelmatig bij. Uit het onderzoek blijkt dat bijna de helft van de ondernemers dit alleen doet wanneer het écht nodig is. Maar juist door regelmatig nieuwe content toe te voegen, word je beter gevonden door Google. Je website hoeft geen salesmachine te zijn, maar moet wél vertrouwen uitstralen én je helpen tijd te besparen.

Kies tools die passen bij de realiteit van kleine bedrijven

Het onderzoek laat een duidelijk patroon zien: hoe kleiner de onderneming, hoe lager het vertrouwen in digitale tools. Niet omdat ondernemers minder digitaal vaardig zijn, maar omdat veel software is ontworpen voor grote teams. Daarom werkt het beter om te kiezen voor tools die automatisch updaten, intuïtief te gebruiken zijn zonder uitgebreide handleiding, goed werken op mobiel ( waar veel MKB’ers het merendeel van hun digitale werk doen) en in duidelijke stappen uitleggen hoe je ermee werkt. Simpel werkt beter dan geavanceerd, en consequent gebruik levert uiteindelijk meer op dan streven naar perfectie.

Zorg dat iemand binnen het bedrijf de “digitale kartrekker” wordt

Digitalisering stokt vaak omdat niemand echt verantwoordelijk is. Het helpt enorm om één persoon aan te wijzen die zich ontfermt over de digitale ontwikkeling: iemand die tools selecteert, AI-toepassingen test en collega’s laat zien hoe het werkt. Dat hoeft geen IT’er te zijn. Vaak is juist degene met het beste overzicht van de dagelijkse praktijk de meest geschikte persoon voor deze rol.

Een grote kans voor het MKB

Ondanks de drempels laat het onderzoek vooral optimisme zien. Bedrijven wíllen vooruit en zien digitale tools en AI steeds vaker als manier om hun werk makkelijker, efficiënter en leuker te maken. Zoals Jonas Dhaenens, oprichter van team.blue het treffend verwoordt in het onderzoek:

“Digitale tools doen er pas echt toe wanneer ze de mensen die ermee werken sterker maken. De focus moet liggen op een toegankelijke en veilige gebruikerservaring, omdat de groei van kleine bedrijven direct bijdraagt aan de vitaliteit van onze gemeenschappen.”

Voor ondernemers betekent dit vooral: je hoeft niet de hele digitale wereld in één keer te omarmen. Je hoeft alleen de juiste eerste stappen te zetten.