Gepubliceerd op 23 juni 2017

Gedeputeerde Michiel Scheffer roept bedrijfsleven op om circulair te werken

Winst op het gebied van de circulaire economie zit soms in schijnbaar kleine dingen. Zo noemt economie gedeputeerde Michiel Scheffer de motie om de eiwittransitie te versnellen. “Dat gaat over de ontwikkeling van goede vleesvervangers, bedoeld om de vervuilende vleesconsumptie terug te dringen. Een van de winstpunten van het afgelopen jaar”, zegt hij.

De gedeputeerde heeft zich duidelijk vastgebeten in het terugdringen van de vleesconsumptie. Hij vertelt met verve dat in Nederland 150 bedrijven vleesvervangers produceren. Maar liefst een derde daarvan is gevestigd in Oost-Nederland. Er blijkt dus in dit marktsegment een prima vegetarische boterham te verdienen. Met behulp van een Europese subsidie werd een proeftuin eiwittransitie opgezet. Dat is een innovatiecentrum in Twello dat onderzoek doet naar de verbetering van vleesalternatieven. “Voor laagwaardig vlees, zoals soepballetjes en kipvlees, waar weinig smaak aan zit, zijn al prima vegetarische alternatieven in de markt. Een vegetarische biefstuk die ook nog lekker smaakt is een uitdaging”, vertelt hij.

Grondstoffen
In het Nationaal Grondstof Akkoord zijn afspraken opgenomen om beter met grondstoffen om te gaan. De provincie Gelderland werkt van harte mee aan het Akkoord. Dat kan de provincie onder andere doen door de bewustwording erover te stimuleren en partijen bij elkaar te brengen om ze de productieketen beter te laten sluiten. Dat geldt bijvoorbeeld voor metaalgebruik. Daardoor hoeft er minder metaalafval in China omgesmolten te worden.

“De hoeveelheid afval per Gelders huishouden is op jaarbasis met honderd kilo gedaald. Dat betekent een derde minder huishoudelijk afval.”

Dat scheelt veel vervuilend transport. Het uiteindelijke doel is om het grondstofgebruik per 2030 met de helft te reduceren. Een niet geringe opgaaf. Michiel Scheffer roept bedrijven dan ook op om gezamenlijk de schouders eronder te zetten om dit doel te halen.

Afval
Naast grondstofgebruik is afval een belangrijk onderdeel van de circulaire economie. Als het bedrijfsleven al in de ontwerpfase van een product rekening houdt met de mogelijkheid van hergebruik dan wordt er minder afval geproduceerd. Maar ook de consument kan hierin veel betekenen. Door zélf te letten op de mogelijkheid voor hergebruik. En producten met veel verpakkingsmateriaal te laten staan. Afval scheiden heeft veel consumenten bewust gemaakt. En er was natuurlijk de overheidsmaatregel om consumenten te laten betalen voor plastic tasjes.

Prijsprikkels blijken te werken. Bewustwording ook. De gedeputeerde heeft op dit terrein succes te melden: “De hoeveelheid afval per Gelders huishouden is op jaarbasis met honderd kilo gedaald. Dat betekent een derde minder huishoudelijk afval.”

Inkoopbeleid
De provincie heeft een sterk instrument om de circulaire economie te bevorderen. En dat is het inkoopbeleid. Zo zet de provincie in op ‘groen asfalt’. Dat is asfalt dat gerecycled is of deels niet langer bestaat uit aardolie maar uit ander, minder vervuilend, materiaal. De eerste kilometers groen asfalt zijn al gelegd en er zullen er nog vele volgen. Deze ontwikkeling is overigens in een experimenteel stadium omdat de provincie hoge kwaliteitseisen stelt aan het asfalt. Er blijken meer provinciale initiatieven op dit terrein. Zo vertelt de gedeputeerde dat een Nijmeegs bedrijf stoeptegels produceert uit een reststof van de afvalverbanding.

Papierindustrie
Gelderland is groot in papierproductie. Tachtig procent van de nationale productie vindt hier plaats. Een groot deel daarvan bestaat al uit oud papier. Er loopt nog veel onderzoek naar het gebruik van alternatief materiaal, zoals Miscanthus, hennep en textielafval. Dat onderzoek kost geld en is alleen rendabel te maken bij de verwerking van grote hoeveelheden. Gelet op de schaalgrootte kan Gelderland hierin een rol van betekenis spelen.

Bewustwording
De gedeputeerde constateert dat de bewustwording op het terrein van duurzaamheid groeit. Met tevredenheid kijkt hij terug op de markt circulaire economie die media mei voor de Arnhemse Eusebiuskerk werd gehouden. “Veel initiatieven. Vaak nog op zoek naar de klant”, constateerde hij. Zo is er een ondernemer die maatpakken least en een aanbieder van volledig uit gerecycled materiaal bestaande spijkerbroeken. Een ander bedrijf weet plastic te hergebruiken in kleding, kussens en dekbedden. De provincie deed eerder dit jaar een dringende oproep aan de voedingsindustrie om géén flessen te gebruiken die niet recyclebaar zijn. Daar kwam meteen een reactie op, van een bedrijf dat dat wilde bespreken. “En kan het plastic bakje voor de friet vervangen worden door papier, karton of materiaal van aardappelzetmeel?”, vraagt Michiel Scheffer zich hardop af.

Voorbeeld
Voor het bevorderen van de circulaire economie is een mentaliteit van een missionaris nodig. Het bewustzijn dat er een andere economie nodig is groeit. Maar dat gaat niet snel genoeg. Michiel Scheffer schat in dat 600 van de 100.000 Gelderse bedrijven echt duurzaam werken. Daar is nog veel werk te verzetten. Toch vindt de gedeputeerde pessimisme geen goede houding. Samen aan de slag, is zijn devies. Waarbij de provincie graag het goede voorbeeld geeft. «

Provincie Gelderland / www.gelderland.nl

Tekst: Paul de Jager / Fotografie: Jacques Kok