Aansluiting…

Voor het vak van gedeputeerde dat ik nu ongeveer twee jaar doe, bestaat geen opleiding. Net zomin als voor mijn vorige baan van burgemeester en voor tal van andere bestuurlijke en politieke functies trouwens. Of je zou het leven zelf al de vakopleiding voor dit soort banen moeten noemen, maar dat laat ik liever over aan de filosofen onder u.

Politici en bestuurders zijn trouwens helemaal niet uniek in deze, want ook voor heel veel ondernemers geldt dat ze totaal niet zijn opgeleid voor wat ze allemaal doen. In het beste geval is er misschien nog wel een studie bedrijfskunde of economie gedaan of heeft de ondernemer uitstekende vakkennis over de producten die zijn of haar bedrijf maakt. Maar er zal zelden iemand in alle facetten van het ondernemerschap een vakopleiding hebben gevolgd.

Als nou juist de politici en de ondernemers degenen zijn die niet een gerichte vakopleiding hebben gevolgd voor het beroep dat ze uitoefenen, waarom maken zij zich dan juist zo druk over de aansluiting van het onderwijs op de arbeidsmarkt. Is het misschien de wetenschap dat we nu nog steeds mensen opleiden voor beroepen die straks niet meer bestaan en de onzekerheid over welke beroepen daarvoor in de plaats gaan komen, nog los van welke opleidingen je daarvoor moet aanbieden.

De vraag is ook of een goede aansluiting ooit te garanderen is. Want je kunt wel een gedegen vakopleiding hebben gevolgd, maar dat maakt je nog niet direct geschikt voor het vak dat je doet. Een kapster die niet in staat is om een praatje aan te knopen, zal minder klanten in haar stoel krijgen. En een schilder of stukadoor die prachtig vakwerk levert, maar de boel niet netjes opruimt, zal bij de meeste adressen niet een tweede keer terug hoeven te komen.

En toch is het van groot belang dat we ons er met z’n allen voor blijven inspannen dat er straks nog voldoende leraren, verplegenden, ict’ers, beveiligers, buschauffeurs, bakkers en hoveniers zijn. Dat is niet alleen van groot belang om onze economie draaiende te houden, maar ook noodzakelijk voor de leefbaarheid en het welzijn in de samenleving.

We zijn het aan onszelf en aan de samenleving verplicht om onze jongeren te helpen bij het maken van de juiste keuzes. Door eerlijk te laten zien wat een vak precies inhoudt en door het up-to-date houden van de vakkennis in het onderwijs. Met name in de techniek is het van belang om leerlingen te laten werken met de nieuwste technieken en vindingen.

Als overheid hebben we daarbij vooral een faciliterende en verbindende rol en het onderwijs heeft de plicht zichzelf voortdurend te vernieuwen. Het bedrijfsleven kan het zich niet veroorloven om langs de zijlijn te blijven staan en zal zelf ook duidelijk moeten aangeven waar behoefte aan is en vooral ook, misschien nog wel belangrijker, waar niet aan.

Als we de basis op orde hebben en zorgen dat schoolverlaters een baan kunnen vinden die bij ze past, dan kan de praktijk ze verder vormen. Dat gebeurt immers toch; er is tegenwoordig bijna geen veertiger of vijftiger meer te vinden die nog echt het beroep uitoefent waarvoor hij of zij is opgeleid. Het is dan zelfs mogelijk om als ondernemer politicus te worden. Hoewel je dan wel moet oppassen dat de aansluiting niet een aanfluiting wordt. Want een topondernemer is nog geen toppoliticus. Andersom geldt dat trouwens ook… «

Cees Bijl // gedeputeerde Provincie Drenthe

Onze partners