Huidige regio: Landelijk
Te boeken onder de post ‘schrale troost’
Baart Koster
Meer dan ooit staat het verschijnsel onderzoek centraal in de media. Steeds vaker is het zélf onderwerp van onderzoek. Want helaas blijken we wetenschappelijk onderzoek soms te moeten wantrouwen. Dat komt doordat wetenschappers in een steeds onwetenschappelijker milieu moeten werken, waarop de vrije markt, die ook sectoren binnendruppelt waar ze niets te zoeken heeft, funest inwerkt. Onder de hoge productiedruk weten sommige wetenschappers niet meer hoe ze hun output op peil en hun naam hoog moeten houden. Dus dan maar wat onderzoeksdata verzinnen om zo weer iets verrassends aan te kunnen tonen.
Het lijkt er tegenwoordig een beetje bij te horen en je kon het ook wel zien aankomen. Verklaarden we de vrije markt immers niet heilig? Kennen we niet ieder het ‘recht’ toe om zijn of haar leven van wieg tot graf helemaal zelf tot een succes te maken? En laten we ons niet leiden door een demissionaire minister-president die in het verlengde van de tijdgeest doceert ‘dat de staat geen geluksmachine is’? Dan moet je er ook niet gek van opkijken dat er wrange vruchten uit de maatschappelijke boom kunnen vallen. En dat daar wetenschapsdienaren tussen zitten die liever hun eigen reputatie dienen.
Gelukkig worden er ook boeiende onderzoeken uitgevoerd die gebaseerd zijn op betrouwbare data. Recent leverde dat een historisch overzicht op van begrotingstekorten op basis van CBS-cijfers. Wat bleek? Dat VVD en CDA veel minder goede schatkistbewaarders zijn dan ze zelf beweren. En dat socialisten, ook dat beruchte jaren zeventig kabinet van PvdA-premier Joop den Uyl, het zelfs iets beter doen waar het spaarzaamheid betreft. Sterker; onder Den Uyl waren de begrotingstekorten gemiddeld genomen lager dan in alle opvolgende kabinetten.
Ook ik was daar stomverbaasd over. Het was immers een weetje waar je zo’n lekker houvast aan had. Dat je socialisten nooit over de staatskas moet laten gaan, omdat we dan in no time naar de kale bodem daarvan zitten te staren. Tegenwoordig maken de liberalen daar zelfs hun verkiezingsstokpaardje van. Dat gaat luid, duidelijk en zelfverzekerd. Bij monde van vooral VVD-leider Stef Blok, die in het tv-programma Knevel & Van den Brink onlangs hardop tegen Diederik Samsom verzuchtte: “Het is altijd lastig aan een socialist uit te leggen waarom je niet meer geld moet uitgeven dan je binnenkrijgt”.
Nu zal ik u niet vervelen met cijfers, die kunt u in enkele muisklikken bij elkaar googelen. Wat in ieder geval blijkt is dat zowel VVD, CDA als PvdA in de vele jaren dat ze in kabinetten zitting hadden en bovendien van economische groei konden profiteren, tóch met begrotingstekorten kampten.
Onderzoekt en gij zult vinden. Wat we hier vinden steunt op betrouwbare cijfers en oogt niet fraai. Maar eigenlijk konden we het vermoeden. Dat politici, van welke kleur ook, de schatkist vooral beschouwen als een instrument waarmee ze kiezers kunnen lokken. Politiek is helaas steeds meer het synoniem geworden voor cliëntelisme. Met het algemeen belang als huilende derde.
Al is de pretentie nog zo snel, betrouwbaar onderzoek achterhaalt haar wel. Met gaten in onze schatkist hebben we zodoende toch nog iets aan de batenkant van onze balans staan. Te boeken onder de post: schrale troost.
Baart Koster (freelance zakelijk & economisch journalist en copywriter)
www.kosterteksten.nl